Fordæmalaus notkun á orðinu fordæmalaus í faraldrinum Tryggvi Páll Tryggvason skrifar 30. apríl 2020 11:54 Fordæmalaust. Mynd/Greynir.is Ýmis orð sem alla jafna hafa ekki fengið mikið pláss í daglegu tali landsmanna hafa öðlast nýjan sess í kórónuveirufaraldrinum sem nú gengur yfir heimsbyggðina. Þetta sýnir nýtt tól sem tekur saman tíðni þeirra orða sem notuð hafa verið í fjölmiðlum yfir ákveðið tímabil. Þannig má til dæmis sjá að notkun á orðinu fordæmalaus er því sem næst fordæmalaus ef miðað er við ár aftur í tímann. Hið umrædda tól má finna á Greyni, sem er málgreinir fyrir íslensku, sem Vilhjálmur Þorsteinsson stendur fyrir. Greynir les nýjustu fréttir og greinar jafnóðum á helstu fréttamiðlum Íslands og úr þessu verður heljarinnar gagnagrunnur sem hægt er að leita í. Gjörgæsla og öndunarvél virðast haldast í hendur Með nýjustu viðbótinni við Greyni, sem nálgast má hér, er hægt að sjá hversu oft tiltekin orð eru notuð í vefmiðlum hér á landi yfir ákveðinn tíma. Leita má að hvaða orðum sem er og tólið sýnir hversu oft orðið hefur komið fyrir. Til gamans hefur Vísir tekið saman nokkur orð sem komist hafa á flug á meðan faraldurinn hefur gengið hér yfir, orð sem alla jafna hafa ekki verið mikið notuð í daglegu tali, fyrr en á síðustu vikum og mánuðum. Besta dæmið er ef til vill orðið fordæmalaus en mörgum hefur verið tíðrædd um að nú séu fordæmalausir tímar. Eins og sjá má á meðfylgjandi mynd hér að ofan hefur orðinu alltaf skotið upp við og við undanfarið ár, en ekkert í líkingu við 13. mars þegar orðinu brá fyrir 43 sinnum á íslenskum vefmiðlum. Þetta á við um fleiri orð á borð við smit. Orðið mátti finna á vefmiðlum einu sinni til tvisvar á dag, stundum oftar, þangað til í febrúar þegar orðanotkunin fór á flug og náði hún hámarki 23 mars þegar orðið smit var notað 198 sinnum í íslenskum vefmiðlum. Orðið smit reyndist smitandi.Mynd/Greynir.is Þá hefur orðið talsverð aukning á orðinu handþvottur, enda hefur verið lögð mikil áhersla á þess að landsmenn þvoi hendurnar vel, svo hefta megi útbreiðslu kórónuveirunnar. Handþvotturinn sækir á.Mynd/Greynir.is Landsmenn hafa auk þess ekki farið varhluta af orðunum gjörgæsla og öndunarvél. Þessi orð hafa verið hluti af daglegum upplýsingafundum almannavarna. Skiptunum fer þó fækkandi, líklega í réttu hlutfalli við það hversu vel hefur gengið að útskrifa sjúklinga af gjörgæsludeild. Þessi orð haldast í hendur.Mynd/Greynir.is En hvað með kórónuveiruna sjálfa? Líkt og smitum fer notkun orðsins niður á við.Mynd/Greynir.is Leika sér má með fleiri orð inni á Greynir.is Íslenska á tækniöld Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Tækni Mest lesið Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Innlent „78 ára milljarðamæringur sem hefur ekki hætt að væla um vandamálin sín“ Erlent Ekkert ólöglegt né óalgengt við uppsafnað orlof Innlent Húsleit hjá Andrew Tate vegna brota gegn ólögráða einstaklingum Erlent Þrír handteknir eftir tilraun til að rukka skuld með ofbeldi Innlent Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Innlent Vindhviður gætu náð allt að 35 m/sek Veður Faraldur innbrota í hjólreiðabúðir Innlent Lést af völdum voðaskots á gæsaveiðum Innlent Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Innlent Fleiri fréttir Fær Amsterdam-reiðuféð ekki til baka frá lögreglu Hafa ekki fundið árásarmennina í Eyjum Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Nú má heita Arló og Marló en ekki Salvarr Bein útsending: Samgöngusáttmálinn uppfærður Skaftárhlaup í hægum vexti og íbúar varaðir við hættu Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Kjarasamningar ekki enn skilað minni verðbólgu Vextirnir lækka ekki í bráð og heita vatnið tekið að streyma Faraldur innbrota í hjólreiðabúðir Hafa áhyggjur af því að hraun muni ná inn fyrir varnargarða Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Lýsa yfir óvissustigi vegna Skaftárhlaups Erlendum ríkisborgurum fjölgað um fimm þúsund síðan í desember Hlaupið sækir hægt í sig veðrið Nokkrar klukkustundir í fullan þrýsting Þrír handteknir eftir tilraun til að rukka skuld með ofbeldi Ekkert ólöglegt né óalgengt við uppsafnað orlof Ekki allir sammála því að ekki eigi að lækka vexti Komu í veg fyrir stórtjón þegar eldur kviknaði á Siglufirði Áætlað að vinnu ljúki við Suðuræð á miðnætti Skaftárhlaup líklega að hefjast Mikilvægt að bílastæðagjöld skili sér í þjónustu Íslendingar eyða og eyða þrátt fyrir verðbólgu og háa vexti Heitavatnsleysið: Flykktust í sund og sluppu við uppvaskið með grillveislu Íbúð í Grafarvogi á floti í sjóðandi vatni Heitt vatn komið á á Hólmsheiði og vinnu miðar vel SA og ASÍ hnýta í Seðlabankann Sögulegt heitavatnsleysi og brjáluð umferð Ökumaður stöðvaður á nagladekkjum og fékk engan afslátt Sjá meira
Ýmis orð sem alla jafna hafa ekki fengið mikið pláss í daglegu tali landsmanna hafa öðlast nýjan sess í kórónuveirufaraldrinum sem nú gengur yfir heimsbyggðina. Þetta sýnir nýtt tól sem tekur saman tíðni þeirra orða sem notuð hafa verið í fjölmiðlum yfir ákveðið tímabil. Þannig má til dæmis sjá að notkun á orðinu fordæmalaus er því sem næst fordæmalaus ef miðað er við ár aftur í tímann. Hið umrædda tól má finna á Greyni, sem er málgreinir fyrir íslensku, sem Vilhjálmur Þorsteinsson stendur fyrir. Greynir les nýjustu fréttir og greinar jafnóðum á helstu fréttamiðlum Íslands og úr þessu verður heljarinnar gagnagrunnur sem hægt er að leita í. Gjörgæsla og öndunarvél virðast haldast í hendur Með nýjustu viðbótinni við Greyni, sem nálgast má hér, er hægt að sjá hversu oft tiltekin orð eru notuð í vefmiðlum hér á landi yfir ákveðinn tíma. Leita má að hvaða orðum sem er og tólið sýnir hversu oft orðið hefur komið fyrir. Til gamans hefur Vísir tekið saman nokkur orð sem komist hafa á flug á meðan faraldurinn hefur gengið hér yfir, orð sem alla jafna hafa ekki verið mikið notuð í daglegu tali, fyrr en á síðustu vikum og mánuðum. Besta dæmið er ef til vill orðið fordæmalaus en mörgum hefur verið tíðrædd um að nú séu fordæmalausir tímar. Eins og sjá má á meðfylgjandi mynd hér að ofan hefur orðinu alltaf skotið upp við og við undanfarið ár, en ekkert í líkingu við 13. mars þegar orðinu brá fyrir 43 sinnum á íslenskum vefmiðlum. Þetta á við um fleiri orð á borð við smit. Orðið mátti finna á vefmiðlum einu sinni til tvisvar á dag, stundum oftar, þangað til í febrúar þegar orðanotkunin fór á flug og náði hún hámarki 23 mars þegar orðið smit var notað 198 sinnum í íslenskum vefmiðlum. Orðið smit reyndist smitandi.Mynd/Greynir.is Þá hefur orðið talsverð aukning á orðinu handþvottur, enda hefur verið lögð mikil áhersla á þess að landsmenn þvoi hendurnar vel, svo hefta megi útbreiðslu kórónuveirunnar. Handþvotturinn sækir á.Mynd/Greynir.is Landsmenn hafa auk þess ekki farið varhluta af orðunum gjörgæsla og öndunarvél. Þessi orð hafa verið hluti af daglegum upplýsingafundum almannavarna. Skiptunum fer þó fækkandi, líklega í réttu hlutfalli við það hversu vel hefur gengið að útskrifa sjúklinga af gjörgæsludeild. Þessi orð haldast í hendur.Mynd/Greynir.is En hvað með kórónuveiruna sjálfa? Líkt og smitum fer notkun orðsins niður á við.Mynd/Greynir.is Leika sér má með fleiri orð inni á Greynir.is
Íslenska á tækniöld Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Tækni Mest lesið Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Innlent „78 ára milljarðamæringur sem hefur ekki hætt að væla um vandamálin sín“ Erlent Ekkert ólöglegt né óalgengt við uppsafnað orlof Innlent Húsleit hjá Andrew Tate vegna brota gegn ólögráða einstaklingum Erlent Þrír handteknir eftir tilraun til að rukka skuld með ofbeldi Innlent Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Innlent Vindhviður gætu náð allt að 35 m/sek Veður Faraldur innbrota í hjólreiðabúðir Innlent Lést af völdum voðaskots á gæsaveiðum Innlent Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Innlent Fleiri fréttir Fær Amsterdam-reiðuféð ekki til baka frá lögreglu Hafa ekki fundið árásarmennina í Eyjum Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Nú má heita Arló og Marló en ekki Salvarr Bein útsending: Samgöngusáttmálinn uppfærður Skaftárhlaup í hægum vexti og íbúar varaðir við hættu Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Kjarasamningar ekki enn skilað minni verðbólgu Vextirnir lækka ekki í bráð og heita vatnið tekið að streyma Faraldur innbrota í hjólreiðabúðir Hafa áhyggjur af því að hraun muni ná inn fyrir varnargarða Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Lýsa yfir óvissustigi vegna Skaftárhlaups Erlendum ríkisborgurum fjölgað um fimm þúsund síðan í desember Hlaupið sækir hægt í sig veðrið Nokkrar klukkustundir í fullan þrýsting Þrír handteknir eftir tilraun til að rukka skuld með ofbeldi Ekkert ólöglegt né óalgengt við uppsafnað orlof Ekki allir sammála því að ekki eigi að lækka vexti Komu í veg fyrir stórtjón þegar eldur kviknaði á Siglufirði Áætlað að vinnu ljúki við Suðuræð á miðnætti Skaftárhlaup líklega að hefjast Mikilvægt að bílastæðagjöld skili sér í þjónustu Íslendingar eyða og eyða þrátt fyrir verðbólgu og háa vexti Heitavatnsleysið: Flykktust í sund og sluppu við uppvaskið með grillveislu Íbúð í Grafarvogi á floti í sjóðandi vatni Heitt vatn komið á á Hólmsheiði og vinnu miðar vel SA og ASÍ hnýta í Seðlabankann Sögulegt heitavatnsleysi og brjáluð umferð Ökumaður stöðvaður á nagladekkjum og fékk engan afslátt Sjá meira