Rekja eitt af hverjum sex dauðsföllum í heiminum til mengunar Kjartan Kjartansson skrifar 18. maí 2022 06:00 Kona heldur fyrir vit sér með vasaklút í mengunarþoku í Teheran, höfuðborg Írans. Ótímabær dauðsföll vegna mengunar eru flest í löndum þar sem þjóðartekjur eða lágar eða í meðallagi í heiminum. Vísir/EPA Léleg loftgæði, mengað vatn og eituefnamengun drepur fleiri jarðarbúa árlega en stríð, hryðjuverk, bílslys, malaría, fíkniefni og áfengi. Í nýrri rannsókn eru eitt af hverjum sex dauðsföllum í heiminum rakin til mengunar. Alls létust níu milljónir manna af völdum mengunar í heiminum árið 2015 samkvæmt grein sem birtist í læknaritinu Lancet Planetary Health. Mengun sé stærsta umhverfisógnin hvað varðar sjúkdóma og ótímabær dauðsföll. Um 90% dauðsfallanna á sér stað í lág- og millitekjulöndum. Loftmengun er orsök meirihluta dauðsfallanna, alls 6,7 milljóna þeirra. Um 1,4 milljónir manna létust af völdum mengaðs vatns en blýmengun dró rúmlega milljón manna til dauða, að því er segir í frétt Washington Post. Fjöldi dauðsfalla af völdum mengunar hefur haldið meira eða minna óbreyttur undanfarin fimm ár en orsakirnar eru sagðar hafa breyst. Áður fyrr hafi flest dauðsföll vegna mengunar verið vegna lélegra loftgæða innandyra og á heimilum, fyrst og fremst vegna fíns svifryks frá eldstæðum innandyra. Eins hafi mengað vatn og óhreinsað skólp kostað milljónir mannslífa. Slíkum dauðsföllum hefur fækkað undanfarin ár þar mörg heimili á Indlandi og í Kína hafa skipt yfir í gas til eldamennsku. Á hinn bóginn hefur þeim sem látast af völdum bruna á jarðefnaeldsneyti og blýeitrunar fjölgað um 66% á tveimur áratugum. Í greininni kemur fram að Bandaríkin og mörg Evrópulönd hafi dregið úr fjárhagslegu tapi sem tengist dauðsföllum af völdum mengunar með því að setja reglur um mengun og með því að færa iðnaðarframleiðslu til snauðari landa. Richard Fuller, aðalhöfundur greinarinnar, segir að dauðsföll vegna mengunar haldi áfram vegna þess hversu litla athygli þau fá. „Það er ekki mikil hneykslun vegna mengunar jafnvel þó að klárlega sé það gríðarlegt áhyggjuefni að níu milljóni manna deyi á einu ári,“ segir Fuller. Umhverfismál Loftslagsmál Heilbrigðismál Mest lesið Vikið úr stjórn fjallaleiðsögumanna eftir slysið Innlent Annar skemmdarvargurinn handtekinn en hinn á bak og burt Innlent Konan sem lenti undir ísfarginu er ólétt Innlent Stórkostlegt sjónarspil yfir gosstöðvunum Innlent Sex bílum stolið af Heklu Innlent Árásarmaður Ingunnar iðrast einskis Erlent Tíu ára stelpa vitni að banaslysinu við Breiðamerkurjökul Innlent Blöskrar myndbirting: „Er enginn fullorðinn sem vinnur þarna?“ Innlent Neyðarkassinn eigi að skapa ró Innlent Ekki óskynsamlegt að koma sér upp neyðarbirgðum Innlent Fleiri fréttir Þrír nýir ráðherrar í Danmörku: „Við erum farin inn að spila skák“ Árásarmaður Ingunnar iðrast einskis Braut gegn hundruðum stúlkna í 20 ríkjum Harris og Walz veita loks viðtal Tíu drepnir í árásum Ísraelshers á Vesturbakkanum Ný sérsniðin ákæra á hendur Trump Segjast hafa bjargað gísl úr jarðgöngum á Gasa Danir hvattir til að eiga neyðarvistir, mat og lyf til þriggja daga Áfrýjar ákvörðun dómara um að vísa leyniskjalamáli Trump frá Rannsaka skipstjóra lystisnekkjunnar sem sökk Tveggja daga viðræður um myndun ríkisstjórnar engu skilað Fjórir látnir eftir aðra umferð loftárása Rússa í nótt og morgun Segja Kínverja hafa ógnað fullveldi Japan Rússar gera umfangsmikla loftárás á fjölda skotmarka í Úkraínu Vopnahlésviðræðum lokið án niðurstöðu Gæsluvarðhald framlengt yfir stofnanda Telegram Játar að hafa stungið þrjá til bana og sært fleiri í Solingen Röð loftárása á Ísrael og Hezbollah-skotmörk í Líbanon Mannskæða slysið nú rannsakað sem mögulegt manndráp Fimmtán ára handtekinn í tengslum við stunguárásina í Solingen Lögregla veit lítið um stungumanninn sem gengur enn laus Rannsaka bandaríska álitsgjafa rússneskrar sjónvarpsstöðvar Fólk stungið til bana á borgarhátíð í Þýskalandi Kennedy hættir og lýsir yfir stuðningi við Trump Átta látnir eftir gíslatöku í rússnesku fangelsi Ný Covid-bóluefni fá grænt ljós Kamala formlega komin í forsetaframboð Búið að bera kennsl á lík auðkýfingsins Nýir þættir á Vísi í aðdraganda forsetakosninganna vestanhafs „Walz þjálfari“ hvatti Demókrata til dáða Sjá meira
Alls létust níu milljónir manna af völdum mengunar í heiminum árið 2015 samkvæmt grein sem birtist í læknaritinu Lancet Planetary Health. Mengun sé stærsta umhverfisógnin hvað varðar sjúkdóma og ótímabær dauðsföll. Um 90% dauðsfallanna á sér stað í lág- og millitekjulöndum. Loftmengun er orsök meirihluta dauðsfallanna, alls 6,7 milljóna þeirra. Um 1,4 milljónir manna létust af völdum mengaðs vatns en blýmengun dró rúmlega milljón manna til dauða, að því er segir í frétt Washington Post. Fjöldi dauðsfalla af völdum mengunar hefur haldið meira eða minna óbreyttur undanfarin fimm ár en orsakirnar eru sagðar hafa breyst. Áður fyrr hafi flest dauðsföll vegna mengunar verið vegna lélegra loftgæða innandyra og á heimilum, fyrst og fremst vegna fíns svifryks frá eldstæðum innandyra. Eins hafi mengað vatn og óhreinsað skólp kostað milljónir mannslífa. Slíkum dauðsföllum hefur fækkað undanfarin ár þar mörg heimili á Indlandi og í Kína hafa skipt yfir í gas til eldamennsku. Á hinn bóginn hefur þeim sem látast af völdum bruna á jarðefnaeldsneyti og blýeitrunar fjölgað um 66% á tveimur áratugum. Í greininni kemur fram að Bandaríkin og mörg Evrópulönd hafi dregið úr fjárhagslegu tapi sem tengist dauðsföllum af völdum mengunar með því að setja reglur um mengun og með því að færa iðnaðarframleiðslu til snauðari landa. Richard Fuller, aðalhöfundur greinarinnar, segir að dauðsföll vegna mengunar haldi áfram vegna þess hversu litla athygli þau fá. „Það er ekki mikil hneykslun vegna mengunar jafnvel þó að klárlega sé það gríðarlegt áhyggjuefni að níu milljóni manna deyi á einu ári,“ segir Fuller.
Umhverfismál Loftslagsmál Heilbrigðismál Mest lesið Vikið úr stjórn fjallaleiðsögumanna eftir slysið Innlent Annar skemmdarvargurinn handtekinn en hinn á bak og burt Innlent Konan sem lenti undir ísfarginu er ólétt Innlent Stórkostlegt sjónarspil yfir gosstöðvunum Innlent Sex bílum stolið af Heklu Innlent Árásarmaður Ingunnar iðrast einskis Erlent Tíu ára stelpa vitni að banaslysinu við Breiðamerkurjökul Innlent Blöskrar myndbirting: „Er enginn fullorðinn sem vinnur þarna?“ Innlent Neyðarkassinn eigi að skapa ró Innlent Ekki óskynsamlegt að koma sér upp neyðarbirgðum Innlent Fleiri fréttir Þrír nýir ráðherrar í Danmörku: „Við erum farin inn að spila skák“ Árásarmaður Ingunnar iðrast einskis Braut gegn hundruðum stúlkna í 20 ríkjum Harris og Walz veita loks viðtal Tíu drepnir í árásum Ísraelshers á Vesturbakkanum Ný sérsniðin ákæra á hendur Trump Segjast hafa bjargað gísl úr jarðgöngum á Gasa Danir hvattir til að eiga neyðarvistir, mat og lyf til þriggja daga Áfrýjar ákvörðun dómara um að vísa leyniskjalamáli Trump frá Rannsaka skipstjóra lystisnekkjunnar sem sökk Tveggja daga viðræður um myndun ríkisstjórnar engu skilað Fjórir látnir eftir aðra umferð loftárása Rússa í nótt og morgun Segja Kínverja hafa ógnað fullveldi Japan Rússar gera umfangsmikla loftárás á fjölda skotmarka í Úkraínu Vopnahlésviðræðum lokið án niðurstöðu Gæsluvarðhald framlengt yfir stofnanda Telegram Játar að hafa stungið þrjá til bana og sært fleiri í Solingen Röð loftárása á Ísrael og Hezbollah-skotmörk í Líbanon Mannskæða slysið nú rannsakað sem mögulegt manndráp Fimmtán ára handtekinn í tengslum við stunguárásina í Solingen Lögregla veit lítið um stungumanninn sem gengur enn laus Rannsaka bandaríska álitsgjafa rússneskrar sjónvarpsstöðvar Fólk stungið til bana á borgarhátíð í Þýskalandi Kennedy hættir og lýsir yfir stuðningi við Trump Átta látnir eftir gíslatöku í rússnesku fangelsi Ný Covid-bóluefni fá grænt ljós Kamala formlega komin í forsetaframboð Búið að bera kennsl á lík auðkýfingsins Nýir þættir á Vísi í aðdraganda forsetakosninganna vestanhafs „Walz þjálfari“ hvatti Demókrata til dáða Sjá meira