Segir Snöru stríð á hendur og semur eigin orðabók í sjálfboðavinnu Snorri Másson skrifar 11. júlí 2021 08:00 Sigurður Hermannsson er menntaður málvísindamaður og hefur frá 2017 helgað líf sitt íslenskukennslu fyrir útlendinga. Icelandic Made Easier Það er ekki tekið út með sældinni að læra íslensku sem útlendingur. Ekki aðeins er það gömul saga og ný að Íslendingar eru alltof gjarnir á að skipta yfir í ensku þegar viðmælandi þeirra gerist uppvís að ódæmigerðri málbeitingu, heldur virðist það einnig vera raunin að íslenskunemar rekist á stafrænan vegg í leit að haldgóðri ensk-íslenskri orðabók. Um leið og fyrrnefndur vandi er menningarlegt úrlausnarefni til lengri tíma, stendur hið síðarnefnda til bóta. Hópur fólks hefur tekið málið í sínar hendur og er beinlínis að semja nýja ensk-íslenska orðabók sem verður opin öllum á netinu. Frumkvæðið á málvísindamaðurinn og sjálfstætt starfandi íslenskukennarinn Sigurður Hermannsson, sem telur að Snara bregðist alfarið hlutverki sínu á þessu sviði. „Þetta er mesta verkefni sem ég hef nokkurn tímann farið í, en þetta er bráðnauðsynlegt. Ég sótti um haug af styrkjum en þeir fengust hvergi, kannski af því að ég er ekki að vinna með háskóla í þessu. Þess vegna erum við bara öll í sjálfboðavinnu,“ segir Sigurður í samtali við Vísi. Ryksuga eða lofftæmi? Frá desember eru komnar fleiri en 27.000 færslur í orðabókina, þar sem ensk orð eru þýdd yfir á íslensku. Stefnt er á að opna hana á Word Reference á þessu ári. Sérstaða orðabókarinnar eru margþættar skýringar við hvert orð um ólíka notkun þess í ólíku samhengi. Þetta er þjóðþrifaverk að mati Sigurðar, sem nefnir, sem dæmi um bresti orðabókanna sem nú standa til boða hjá Snöru, orðið „vacuum.“ Skjáskot/Snara „Ef þú ert íslenskunemi og vilt finna orðið yfir þann verknað að þrífa heima hjá þér, hvernig veistu hvort það sé lofttæmi, tómarúm eða ryksuga? Annaðhvort ertu engu nær eða tekur kannski bara það fyrsta sem þú sérð og þá er það út í hött,“ segir Sigurður. Nýja orðabókin á að ráða bug á þessu og bjóða upp á útskýringar við hverja þýðingu. Snara: Úrelt, ónotendavæn og kostar Orðabókarmál fyrir útlendinga hafa löngum verið ófullnægjandi að sögn Sigurðar. „Það hefur ekki verið aðgangur að góðri tvímála orðabók og flestir nemendur sem ég hef talað við hafa verið að nota Google Translate. Það eina sem er í boði er Snara, sem er úrelt, ónotendavæn og kostar. Mér finnst þetta svo mikil hneisa, að á sama tíma og talað er um að hér þurfi að vernda íslenskuna, sé ekki sköffuð orðabók fyrir þá sem vilja læra hana. Það eru mjög margir útlendingar sem hafa bara ekki ráð á að skuldbinda sig til að greiða fyrir orðabók. Fyrir utan það er hún bara gömul, úrelt og ónotendavæn. Þetta eru bara prentorðabækur sem voru færðar í tölvu og svo ekki spáð meira í því,“ segir Sigurður. Mat Sigurðar er að hið opinbera ætti að bjóða upp á þá þjónustu sem hann er að reyna að koma á laggirnar á Word Reference en hann hefur gefist upp á biðinni. „Árnastofnun byrjaði á svona orðabók í ár en það var nokkrum mánuðum eftir að við byrjuðum á þessu. Ef hraðinn á því verður sambærilegur frönsk-íslensku orðabók þeirra ætti þeirra útgáfa að koma út árið 2027. Okkar á að birtast í ár,“ segir Sigurður. Íslenska á tækniöld Mest lesið Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Innlent Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Innlent „78 ára milljarðamæringur sem hefur ekki hætt að væla um vandamálin sín“ Erlent Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Innlent Krefjast þess að ráðherra dragi fyrirmæli sín til lögreglu til baka Innlent Fær Amsterdam-reiðuféð ekki til baka frá lögreglu Innlent Ekkert ólöglegt né óalgengt við uppsafnað orlof Innlent Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Innlent Miklabraut í jarðgöng, Sæbraut í stokk og óbreytt Borgarlínuáform Innlent Húsleit hjá Andrew Tate vegna brota gegn ólögráða einstaklingum Erlent Fleiri fréttir Stálu íslensku grjóti en sáu að sér Ólympíufara fagnað á Selfossi Kallar eftir þjóðarátaki gegn nikótínvánni Kyrrðar- og minningarstund vegna slyssins við Hálslón Óvenjuleg björgunaraðgerð um borð í Herjólfi Mikil þensla kemur í veg fyrir lækkun vaxta Forsætisráðherra segir sátt ríkja um samgöngusáttmála Sköpunarverk föður hans lifnar við í Vesturbænum Leiguverð hefur hækkað um rúm 15 prósent milli ára Krefjast þess að ráðherra dragi fyrirmæli sín til lögreglu til baka Samgöngusáttmáli, stýrivextir og nikótínrisar Borgarlína í grunninn bara betri strætó Miklabraut í jarðgöng, Sæbraut í stokk og óbreytt Borgarlínuáform Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Stefna á skóflustungu að nýrri bálstofu í haust Fær Amsterdam-reiðuféð ekki til baka frá lögreglu Hafa ekki fundið árásarmennina í Eyjum Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Nú má heita Arló og Marló en ekki Salvarr Bein útsending: Samgöngusáttmálinn uppfærður Skaftárhlaup í hægum vexti og íbúar varaðir við hættu Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Kjarasamningar ekki enn skilað minni verðbólgu Vextirnir lækka ekki í bráð og heita vatnið tekið að streyma Faraldur innbrota í hjólreiðabúðir Hafa áhyggjur af því að hraun muni ná inn fyrir varnargarða Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Lýsa yfir óvissustigi vegna Skaftárhlaups Erlendum ríkisborgurum fjölgað um fimm þúsund síðan í desember Hlaupið sækir hægt í sig veðrið Sjá meira
Ekki aðeins er það gömul saga og ný að Íslendingar eru alltof gjarnir á að skipta yfir í ensku þegar viðmælandi þeirra gerist uppvís að ódæmigerðri málbeitingu, heldur virðist það einnig vera raunin að íslenskunemar rekist á stafrænan vegg í leit að haldgóðri ensk-íslenskri orðabók. Um leið og fyrrnefndur vandi er menningarlegt úrlausnarefni til lengri tíma, stendur hið síðarnefnda til bóta. Hópur fólks hefur tekið málið í sínar hendur og er beinlínis að semja nýja ensk-íslenska orðabók sem verður opin öllum á netinu. Frumkvæðið á málvísindamaðurinn og sjálfstætt starfandi íslenskukennarinn Sigurður Hermannsson, sem telur að Snara bregðist alfarið hlutverki sínu á þessu sviði. „Þetta er mesta verkefni sem ég hef nokkurn tímann farið í, en þetta er bráðnauðsynlegt. Ég sótti um haug af styrkjum en þeir fengust hvergi, kannski af því að ég er ekki að vinna með háskóla í þessu. Þess vegna erum við bara öll í sjálfboðavinnu,“ segir Sigurður í samtali við Vísi. Ryksuga eða lofftæmi? Frá desember eru komnar fleiri en 27.000 færslur í orðabókina, þar sem ensk orð eru þýdd yfir á íslensku. Stefnt er á að opna hana á Word Reference á þessu ári. Sérstaða orðabókarinnar eru margþættar skýringar við hvert orð um ólíka notkun þess í ólíku samhengi. Þetta er þjóðþrifaverk að mati Sigurðar, sem nefnir, sem dæmi um bresti orðabókanna sem nú standa til boða hjá Snöru, orðið „vacuum.“ Skjáskot/Snara „Ef þú ert íslenskunemi og vilt finna orðið yfir þann verknað að þrífa heima hjá þér, hvernig veistu hvort það sé lofttæmi, tómarúm eða ryksuga? Annaðhvort ertu engu nær eða tekur kannski bara það fyrsta sem þú sérð og þá er það út í hött,“ segir Sigurður. Nýja orðabókin á að ráða bug á þessu og bjóða upp á útskýringar við hverja þýðingu. Snara: Úrelt, ónotendavæn og kostar Orðabókarmál fyrir útlendinga hafa löngum verið ófullnægjandi að sögn Sigurðar. „Það hefur ekki verið aðgangur að góðri tvímála orðabók og flestir nemendur sem ég hef talað við hafa verið að nota Google Translate. Það eina sem er í boði er Snara, sem er úrelt, ónotendavæn og kostar. Mér finnst þetta svo mikil hneisa, að á sama tíma og talað er um að hér þurfi að vernda íslenskuna, sé ekki sköffuð orðabók fyrir þá sem vilja læra hana. Það eru mjög margir útlendingar sem hafa bara ekki ráð á að skuldbinda sig til að greiða fyrir orðabók. Fyrir utan það er hún bara gömul, úrelt og ónotendavæn. Þetta eru bara prentorðabækur sem voru færðar í tölvu og svo ekki spáð meira í því,“ segir Sigurður. Mat Sigurðar er að hið opinbera ætti að bjóða upp á þá þjónustu sem hann er að reyna að koma á laggirnar á Word Reference en hann hefur gefist upp á biðinni. „Árnastofnun byrjaði á svona orðabók í ár en það var nokkrum mánuðum eftir að við byrjuðum á þessu. Ef hraðinn á því verður sambærilegur frönsk-íslensku orðabók þeirra ætti þeirra útgáfa að koma út árið 2027. Okkar á að birtast í ár,“ segir Sigurður.
Íslenska á tækniöld Mest lesið Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Innlent Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Innlent „78 ára milljarðamæringur sem hefur ekki hætt að væla um vandamálin sín“ Erlent Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Innlent Krefjast þess að ráðherra dragi fyrirmæli sín til lögreglu til baka Innlent Fær Amsterdam-reiðuféð ekki til baka frá lögreglu Innlent Ekkert ólöglegt né óalgengt við uppsafnað orlof Innlent Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Innlent Miklabraut í jarðgöng, Sæbraut í stokk og óbreytt Borgarlínuáform Innlent Húsleit hjá Andrew Tate vegna brota gegn ólögráða einstaklingum Erlent Fleiri fréttir Stálu íslensku grjóti en sáu að sér Ólympíufara fagnað á Selfossi Kallar eftir þjóðarátaki gegn nikótínvánni Kyrrðar- og minningarstund vegna slyssins við Hálslón Óvenjuleg björgunaraðgerð um borð í Herjólfi Mikil þensla kemur í veg fyrir lækkun vaxta Forsætisráðherra segir sátt ríkja um samgöngusáttmála Sköpunarverk föður hans lifnar við í Vesturbænum Leiguverð hefur hækkað um rúm 15 prósent milli ára Krefjast þess að ráðherra dragi fyrirmæli sín til lögreglu til baka Samgöngusáttmáli, stýrivextir og nikótínrisar Borgarlína í grunninn bara betri strætó Miklabraut í jarðgöng, Sæbraut í stokk og óbreytt Borgarlínuáform Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Stefna á skóflustungu að nýrri bálstofu í haust Fær Amsterdam-reiðuféð ekki til baka frá lögreglu Hafa ekki fundið árásarmennina í Eyjum Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Nú má heita Arló og Marló en ekki Salvarr Bein útsending: Samgöngusáttmálinn uppfærður Skaftárhlaup í hægum vexti og íbúar varaðir við hættu Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Kjarasamningar ekki enn skilað minni verðbólgu Vextirnir lækka ekki í bráð og heita vatnið tekið að streyma Faraldur innbrota í hjólreiðabúðir Hafa áhyggjur af því að hraun muni ná inn fyrir varnargarða Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Lýsa yfir óvissustigi vegna Skaftárhlaups Erlendum ríkisborgurum fjölgað um fimm þúsund síðan í desember Hlaupið sækir hægt í sig veðrið Sjá meira