Þjösnaskapur Útlendingastofnunar Guðbrandur Einarsson skrifar 19. janúar 2021 12:00 Árið 2018 og 2019 gerði Nordregio sem er norræn rannsóknarstofnun, rannsókn á samfélögum á Norðurlöndum sem hafa hátt hlutfall íbúa af erlendum uppruna og valdi til þess eitt sveitarfélag í hverju landi. Reykjanesbær varð fyrir valinu vegna hás hlutfalls íbúa af erlendu bergi, en eins vegna Ásbrúar sem er nýr bæjarhluti í Reykjanesbæ (gamla varnarsvæðið). Það þótti áhugavert að skoða Reykjanesbæ til að fylgjast með sveitarfélagi innleiða hverfi eins og Ásbrú inn í sína samfélagslegu heild. Þriðja ástæðan var sú að sveitarfélagið hafði ráðið til sín sérfræðing sem verkefnastjóra fjölmenningarmála. Í áliti Nordregio kom m.a. eftirfarandi fram: „Búsetuúrræði Útlendingastofnunar fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd á Ásbrú er slæmurkostur fyrir þá sem þar búa sem og fyrir Ásbrú, í þeirri mynd sem búsetuúrræðið er. Stór búsetueiningmeð mörgum íbúðum fyrir karlmenn sem allir eru líklegir til þess að fá neitun um alþjóðlega vernd áÍslandi. Útlendingastofnun hefur gert nokkurra ára leigusamning og því er ljóst að úrræðið verður tilstaðar á Ásbrú næstu árin.Útlendingastofnun er ekki þjónustustofnun heldur stjórnsýslustofnunumsókna um dvalarleyfi á Íslandi. Rekstur stofnunarinnar á búsetuúrræði á Ásbrú er ekki í samræmi við velferðarþjónustu á Íslandi þar sem of margir íbúar í viðkvæmri stöðu búa í sama húsnæðinu oghafa mjög takmarkað ferðafrelsi. Reykjanesbær hefur ekki vitneskju um starfsemiÚtlendingastofnunar þar sem íbúar búsetuúrræðisins hafa ekki lögheimili í sveitarfélaginu.“ Aðeins þrjú sveitarfélög veita þjónustu Einungis hafa náðst samningar milli Útlendingastofnunar og þriggja sveitarfélaga á Íslandi um þjónustu við umsækjendur um alþjóðlega vernd, en þau eru Reykjavík, Hafnarfjörður og Reykjanesbær. Það er miður, því hægt er að líta á þetta sem samfélagslega skyldu og verkefnið væri í raun einfalt ef öll sveitarfélög á Íslandi tækju hlufallslegan þátt í því. Hér í Reykjanesbæ hefur verið litið þannig á að það gæti alveg gengið að þjónusta 3-4 umsækjendur um alþjóðlega vernd á hverja þúsund íbúa og því væri sá þjónustusamningur sem Reykjanesbær er með fyrir 70 einstaklinga, ásættanlegur og viðráðanlegur. Húsnæði tekið í notkun í óþökk sveitarfélagsins Þörfin fyrir þessa þjónustu er hins vegar talsvert meiri en felst í þeim samningum sem Útlendingastofnun hefur við þessi þrjú sveitarfélög og til þess að mæta þessari miklu þörf tók stofnunin húsnæði á leigu á Ásbrú án samráðs við sveitarfélagið og í óþökk þess. Útlendingastofnun fer síðan fram á að sveitarfélagið taki að sér að þjónusta þá sem þar eru og munu verða í framtíðinni. Það gæti látið nærri að þar geti verið vistaðir um 100 einstaklingar. Þessari beiðni hafnaði Velferðarráð Reykjanesbæjar á fundi þann 13. janúar sl. en Útlendingastofnun hefur í þrígang sent erindi þess efnis til sveitarfélagsins. Það skortir ekki á vilja sveitarfélagsins til þess að gera vel í þessum málaflokki, en alls ekki á þeim forsendum sem Útlendingastofnun leggur til. Umsækjendum hrúgað saman í blokk Reykjanesbær hefur allt frá árinu 2006 unnið að því að gera gamla varnarsvæðið að einum bæjarhluta Reykjanesbæjar og hefur sú vinna á köflum gengið ágætlega. Hins vegar hafa áskoranirnar verið margar og ímynd Ásbrúar sem samfélags er því miður ekki sterk. Ríkið stofnaði á sínum tíma sérstakt félag um þær eignir sem herinn skildi eftir, sem síðan hafa verið seldar fyrir vel á annan tug milljarða. Í stað þess að nýta þá fjármuni til uppbyggingar svæðisins voru þeir sogaðir inn í ríkissjóð og nýttir í önnur verkefni. Þeir aðilar sem keyptu þessar eignir, hafa síðan reynt að koma þeim í notkun með misjöfnum árangri og þar er talsvert til af auðu húsnæði, bæði íbúðarhúsnæði, gistirými og húsnæði undir ýmis konar starfsemi. Þessa stöðu er Útlendingastofnun nú að nýta sér, með því að taka ónotað húsnæði til leigu og hrúga þar inn fólki, sem margt hvert er að koma úr erfiðum aðstæðum og þarf því á sérstakri aðhlynningu að halda. Reykjanesbær hefur margsinnis lýst yfir vilja til að koma til móts við Útlendingastofnun með stækkun á fyrirliggjandi þjónustusamningi en þá gegn því að Útlendingastofnun lýsi því yfir að ekki verði um frekari aukningu á Ásbrú að ræða. Því hefur Útlendingastofnun hafnað. Staðan er því miður sú, að á meðan það er til laust húsnæði á Ásbrú og á meðan önnur sveitarfélög eru ekki tilbúin til samstarfs um þetta mikilvæga samfélagslega verkefni, mun stofnunin nýta sér stöðuna á Ásbrú og taka þar á leigu húsnæði undir þessa starfsemi í óþökk Reykjanesbæjar. Reykjanesbær er fjölmenningabær Íbúar með erlent ríkisfang eru fjölmargir í Reykjanesbæ og sveitarfélagið hefur lagt sig fram um að sinna þeim eins og kostur er. Einn þáttur í því var að ráða til sveitarfélagsins verkefnastjóra fjölmenningar. Sveitarfélagið hefur einnig lagt sig fram um að sinna þeim umsækjendum um alþjóðlega vernd sem það hefur tekið að sér að þjónusta, en nauðsynlegt er að forðast það sem bent er á í áliti Nordregio, þ.e. að setja í sama húsnæði hóp fólks í viðkvæmri stöðu, með ólíkan félagslegan bakgrunn. Ríkið ber ábyrgð Málefni umsækjenda um alþjóðlega vernd eiga heima hjá ríkinu eða nánar tiltekið á borði dómsmálaráðherra. Þessi staða sem nú er uppi afhjúpar í raun þá staðreynd að ekki hefur verið tekið á þessum málum af hálfu ráðuneytisins. Mín skoðun er sú að vinna þurfi að því setja á fót lagskipta móttökustöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd í nálægð við alþjóðaflugvöllinn í sátt og samstarfi við sveitarfélögin sem þar eru. Það þarf að kosta miklu meira til í þennan málaflokk vegna þeirrar viðkvæmu stöðu sem margir umsækjenda eru í og láta af þessum þjösnaskap sem Útlendingastofnun, sem ríkisstofnun, virðist ætla að beita í samskiptum sínum við Reykjanesbæ. Höfundur er forseti bæjarstjórnar Reykjanesbæjar og oddviti Beinnar leiðar Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Guðbrandur Einarsson Reykjanesbær Félagsmál Mest lesið Sameining Garðabæjar og Hafnarfjarðar – kostir – ókostir - skynsemi Ó. Ingi Tómasson Skoðun Á undan jarðýtu komi fornleifafræðingur… Stefán Pálsson Skoðun Búum til réttlátt lífeyriskerfi Hrafn Magnússon Skoðun Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal Skoðun Hin raunverulega byggðastefna Jón Þór Kristjánsson Skoðun Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir Skoðun Eitruð kvenmennska Ása Lind Finnbogadóttir Skoðun Gjaldskrár munu ekki virka til að koma aftur framleiðslu af stað Sæþór Randalsson Skoðun Minn gamli góði flokkur Hólmgeir Baldursson Skoðun Þegar rykið hefur sest Jörgen Ingimar Hansson Skoðun Skoðun Skoðun Samvinnufélög, valkostur í atvinnurekstri Elín H. Jónsdóttir,Guðrún Johnsen skrifar Skoðun Leiðin til helvítis Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Eitruð kvenmennska Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Hinn nýi íslenski aðall Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Samningur HSÍ við Rapyd – Opið bréf til frambjóðenda í formannskjöri Hópur stuðningsmanna Íslands í handbolta skrifar Skoðun Gjaldskrár munu ekki virka til að koma aftur framleiðslu af stað Sæþór Randalsson skrifar Skoðun Mannúð og samvinna á tímum sögulegra þjáninga Sólrún María Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir skrifar Skoðun Þegar rykið hefur sest Jörgen Ingimar Hansson skrifar Skoðun Búum til réttlátt lífeyriskerfi Hrafn Magnússon skrifar Skoðun Á undan jarðýtu komi fornleifafræðingur… Stefán Pálsson skrifar Skoðun Hin raunverulega byggðastefna Jón Þór Kristjánsson skrifar Skoðun Sameining Garðabæjar og Hafnarfjarðar – kostir – ókostir - skynsemi Ó. Ingi Tómasson skrifar Skoðun Rúmir 30 milljarðar í fangelsi Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Sérstök staða orkusveitarfélaga! Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Miklar endurbætur á lánum menntasjóðs námsmanna Elín Íris Fanndal skrifar Skoðun Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal skrifar Skoðun Er almenningur rusl? Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Líffræðilega ómögulegt Björn Ólafsson skrifar Skoðun Veiðigjaldið stendur undir kostnaði Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Minn gamli góði flokkur Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Hve lengi tekur sjórinn við? Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Orkan okkar, börnin og barnabörnin Jóna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Að fjárfesta í sjálfbærri verðmætasköpun Ingibjörg Ösp Stefánsdóttir skrifar Skoðun Að bregðast ungu fólki í viðkvæmri stöðu Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Þekkir þú áhrifavaldana í lífi barnsins þíns? Daðey Albertsdóttir,Silja Björk Egilsdóttir,Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Hliðarveruleiki hræðsluáróðurs og „pólitískur forarpyttur“ Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Fyrir hverja er Sjúkratryggingar Íslands? Hrefna Sif Jónsdóttir skrifar Skoðun Nauðsynlegar breytingar á Menntasjóði námsmanna Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir skrifar Sjá meira
Árið 2018 og 2019 gerði Nordregio sem er norræn rannsóknarstofnun, rannsókn á samfélögum á Norðurlöndum sem hafa hátt hlutfall íbúa af erlendum uppruna og valdi til þess eitt sveitarfélag í hverju landi. Reykjanesbær varð fyrir valinu vegna hás hlutfalls íbúa af erlendu bergi, en eins vegna Ásbrúar sem er nýr bæjarhluti í Reykjanesbæ (gamla varnarsvæðið). Það þótti áhugavert að skoða Reykjanesbæ til að fylgjast með sveitarfélagi innleiða hverfi eins og Ásbrú inn í sína samfélagslegu heild. Þriðja ástæðan var sú að sveitarfélagið hafði ráðið til sín sérfræðing sem verkefnastjóra fjölmenningarmála. Í áliti Nordregio kom m.a. eftirfarandi fram: „Búsetuúrræði Útlendingastofnunar fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd á Ásbrú er slæmurkostur fyrir þá sem þar búa sem og fyrir Ásbrú, í þeirri mynd sem búsetuúrræðið er. Stór búsetueiningmeð mörgum íbúðum fyrir karlmenn sem allir eru líklegir til þess að fá neitun um alþjóðlega vernd áÍslandi. Útlendingastofnun hefur gert nokkurra ára leigusamning og því er ljóst að úrræðið verður tilstaðar á Ásbrú næstu árin.Útlendingastofnun er ekki þjónustustofnun heldur stjórnsýslustofnunumsókna um dvalarleyfi á Íslandi. Rekstur stofnunarinnar á búsetuúrræði á Ásbrú er ekki í samræmi við velferðarþjónustu á Íslandi þar sem of margir íbúar í viðkvæmri stöðu búa í sama húsnæðinu oghafa mjög takmarkað ferðafrelsi. Reykjanesbær hefur ekki vitneskju um starfsemiÚtlendingastofnunar þar sem íbúar búsetuúrræðisins hafa ekki lögheimili í sveitarfélaginu.“ Aðeins þrjú sveitarfélög veita þjónustu Einungis hafa náðst samningar milli Útlendingastofnunar og þriggja sveitarfélaga á Íslandi um þjónustu við umsækjendur um alþjóðlega vernd, en þau eru Reykjavík, Hafnarfjörður og Reykjanesbær. Það er miður, því hægt er að líta á þetta sem samfélagslega skyldu og verkefnið væri í raun einfalt ef öll sveitarfélög á Íslandi tækju hlufallslegan þátt í því. Hér í Reykjanesbæ hefur verið litið þannig á að það gæti alveg gengið að þjónusta 3-4 umsækjendur um alþjóðlega vernd á hverja þúsund íbúa og því væri sá þjónustusamningur sem Reykjanesbær er með fyrir 70 einstaklinga, ásættanlegur og viðráðanlegur. Húsnæði tekið í notkun í óþökk sveitarfélagsins Þörfin fyrir þessa þjónustu er hins vegar talsvert meiri en felst í þeim samningum sem Útlendingastofnun hefur við þessi þrjú sveitarfélög og til þess að mæta þessari miklu þörf tók stofnunin húsnæði á leigu á Ásbrú án samráðs við sveitarfélagið og í óþökk þess. Útlendingastofnun fer síðan fram á að sveitarfélagið taki að sér að þjónusta þá sem þar eru og munu verða í framtíðinni. Það gæti látið nærri að þar geti verið vistaðir um 100 einstaklingar. Þessari beiðni hafnaði Velferðarráð Reykjanesbæjar á fundi þann 13. janúar sl. en Útlendingastofnun hefur í þrígang sent erindi þess efnis til sveitarfélagsins. Það skortir ekki á vilja sveitarfélagsins til þess að gera vel í þessum málaflokki, en alls ekki á þeim forsendum sem Útlendingastofnun leggur til. Umsækjendum hrúgað saman í blokk Reykjanesbær hefur allt frá árinu 2006 unnið að því að gera gamla varnarsvæðið að einum bæjarhluta Reykjanesbæjar og hefur sú vinna á köflum gengið ágætlega. Hins vegar hafa áskoranirnar verið margar og ímynd Ásbrúar sem samfélags er því miður ekki sterk. Ríkið stofnaði á sínum tíma sérstakt félag um þær eignir sem herinn skildi eftir, sem síðan hafa verið seldar fyrir vel á annan tug milljarða. Í stað þess að nýta þá fjármuni til uppbyggingar svæðisins voru þeir sogaðir inn í ríkissjóð og nýttir í önnur verkefni. Þeir aðilar sem keyptu þessar eignir, hafa síðan reynt að koma þeim í notkun með misjöfnum árangri og þar er talsvert til af auðu húsnæði, bæði íbúðarhúsnæði, gistirými og húsnæði undir ýmis konar starfsemi. Þessa stöðu er Útlendingastofnun nú að nýta sér, með því að taka ónotað húsnæði til leigu og hrúga þar inn fólki, sem margt hvert er að koma úr erfiðum aðstæðum og þarf því á sérstakri aðhlynningu að halda. Reykjanesbær hefur margsinnis lýst yfir vilja til að koma til móts við Útlendingastofnun með stækkun á fyrirliggjandi þjónustusamningi en þá gegn því að Útlendingastofnun lýsi því yfir að ekki verði um frekari aukningu á Ásbrú að ræða. Því hefur Útlendingastofnun hafnað. Staðan er því miður sú, að á meðan það er til laust húsnæði á Ásbrú og á meðan önnur sveitarfélög eru ekki tilbúin til samstarfs um þetta mikilvæga samfélagslega verkefni, mun stofnunin nýta sér stöðuna á Ásbrú og taka þar á leigu húsnæði undir þessa starfsemi í óþökk Reykjanesbæjar. Reykjanesbær er fjölmenningabær Íbúar með erlent ríkisfang eru fjölmargir í Reykjanesbæ og sveitarfélagið hefur lagt sig fram um að sinna þeim eins og kostur er. Einn þáttur í því var að ráða til sveitarfélagsins verkefnastjóra fjölmenningar. Sveitarfélagið hefur einnig lagt sig fram um að sinna þeim umsækjendum um alþjóðlega vernd sem það hefur tekið að sér að þjónusta, en nauðsynlegt er að forðast það sem bent er á í áliti Nordregio, þ.e. að setja í sama húsnæði hóp fólks í viðkvæmri stöðu, með ólíkan félagslegan bakgrunn. Ríkið ber ábyrgð Málefni umsækjenda um alþjóðlega vernd eiga heima hjá ríkinu eða nánar tiltekið á borði dómsmálaráðherra. Þessi staða sem nú er uppi afhjúpar í raun þá staðreynd að ekki hefur verið tekið á þessum málum af hálfu ráðuneytisins. Mín skoðun er sú að vinna þurfi að því setja á fót lagskipta móttökustöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd í nálægð við alþjóðaflugvöllinn í sátt og samstarfi við sveitarfélögin sem þar eru. Það þarf að kosta miklu meira til í þennan málaflokk vegna þeirrar viðkvæmu stöðu sem margir umsækjenda eru í og láta af þessum þjösnaskap sem Útlendingastofnun, sem ríkisstofnun, virðist ætla að beita í samskiptum sínum við Reykjanesbæ. Höfundur er forseti bæjarstjórnar Reykjanesbæjar og oddviti Beinnar leiðar
Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal Skoðun
Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir Skoðun
Skoðun Samningur HSÍ við Rapyd – Opið bréf til frambjóðenda í formannskjöri Hópur stuðningsmanna Íslands í handbolta skrifar
Skoðun Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir skrifar
Skoðun Sameining Garðabæjar og Hafnarfjarðar – kostir – ókostir - skynsemi Ó. Ingi Tómasson skrifar
Skoðun Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal skrifar
Skoðun Þekkir þú áhrifavaldana í lífi barnsins þíns? Daðey Albertsdóttir,Silja Björk Egilsdóttir,Skúli Bragi Geirdal skrifar
Skoðun Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir skrifar
Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal Skoðun
Hvernig getum við notað nýjar ráðleggingar um mataræði? Óla Kallý Magnúsdóttir,Jóhanna E. Torfadóttir Skoðun