Ísland gæti kólnað þrátt fyrir hlýnun á heimsvísu Rafn Ágúst Ragnarsson skrifar 7. ágúst 2024 15:43 Veðrið hefur ekki alltaf leikið við íbúa á suðvesturhorninu í sumar. vísir/vilhelm Undanfarið hafa margir eflaust velt því fyrir sér hvernig standi á því að sumarið hafi verið svo alíslenskt í Reykjavík í ár og víðar fyrst hnötturinn okkar hlýnar. Til að mynda var heimshitamet slegið þann 22. júlí síðastliðinn og svo aftur daginn eftir en áhrifa þessarar hlýnunar virðist ekkert gæta hér á landi. Ástæðuna fyrir því gerir veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands að umfjöllunarefni sínu í nýrri grein sem birt var á vef Veðurstofunnar í dag. Hlýnun á heimsvísu en kólnun hér Þar kemur nefnilega fram að á síðustu árum hafi ítrekað gætt kólnunar á Norður-Atlantshafi á svæði suðvestan við Ísland. Á sama tíma og víða í Norður-Atlantshafi hlýnaði sjórinn umtalsvert kólnaði hann á stóru svæði í nágrenni við Íslandsstrendur. „Hvað veðurfar á Íslandi varðar er merkilegt að þrátt fyrir hnattræn hitamet héldu norðlægar áttir og svalsjór við Ísland hitanum hér á landi niðri. Stórkvarða breytingar í sjávarstraumum og sjávarhita á Norður Atlantshafi í framtíðinni gætu haft álíka hitaþróun í för með sér - að hnattrænnar hlýnunar gæti í minna mæli hér við land og á hluta Norður Atlantshafs, en þá hefði það líklega í för með sér ákafari hlýnun annarsstaðar,“ segir í greininni. Á myndinni að ofan frá Veðurstofunni sést að á þessum hnattræna hitametsdegi voru engin met slegin á Íslandi. Jafnframt sést að í Reykjavík hafi flestir dagar verið kaldari í sumar en að jöfnuði frá 2001 til 2020. Í greininni á vef Veðurstofunnar kemur fram að það loft sem berst til Íslands af hafi sé að meðaltali nærri yfirborðshita sjávar og fari það yfir óvenju kaldan sjó verði það kaldara en ella. Því þurfi að skoða sjávarhita vilji maður komast til botns í því hvers vegna sumarið hefur verið í kaldara lagi þetta árið. Hitafar á þessu svæði suðvestan við Ísland sveiflast milli ára og áratuga en í skýrslu vísindanefndar um loftslagsbreytingar sem kom út í nóvember 2023 kemur fram að þessi kólnun hafi verið rædd í samhengi við mögulegan samdrátt í veltihringrás Atlantshafsins (AMOC). Óstöðugleiki á veltihringrásinni AMOC er nokkurs konar færiband sem færir hlýjan sjó frá miðbaugi norður á bóginn og kaldan sjó suður frá norðurskautinu. Þessi hringrás hefur veruleg áhrif á loftslag í Evrópu og austanverðri Norður-Ameríku. „Niðurstöður loftslagslíkana benda til þess að það dragi úr styrk hennar á öldinni, en lengi vel var talið mjög ólíklegt að hringrásin stöðvaðist algjörlega,“ segir á vef Veðurstofunnar. Þar segir jafnframt að rannsóknir síðustu ára hafi dregið úr vissu þessa mats og að í síðustu skýrslu Milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar hafi komið fram að „miðlungs vissa“ sé um það að hringrásin stöðvist ekki fyrir aldamótin næstu. „Líkur þess að AMOC stöðvist, eða það dragi hratt úr hringrásinni fer eftir hlýnun jarðar sem er háð losun gróðurhúsalofttegunda. Verði dregið hratt úr þeirri losun verða stórar breytingar á AMOC ólíklegri,“ segir í greininni. Loftslagsmál Veður Tengdar fréttir Telja sig hafa skýringu á kuldapollinum við Ísland Mælingar og langtímalíkön hafa sýnt áberandi kuldapoll í hafinu suður af Íslandi og Grænlandi á sama tíma og nær allar aðrir hlutar jarðarinnar hlýna. Vísindamenn telja orsökina meðal annars kunna að liggja í bráðnandi hafís á norðurskautinu. 2. ágúst 2017 23:46 Kuldakast ekki yfirvofandi á Íslandi Ekkert bendir til þess að kuldaskeið sé yfirvofandi við Ísland þrátt fyrir að merki séu um að bráðnun íss á norðurskautinu valdi kuldapolli í hafinu fyrir utan landið. 3. ágúst 2017 22:56 Mest lesið Gerði sér mat úr kattaráti andlega veikrar konu Erlent „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Innlent „Þetta er ákall frá ungmennunum sjálfum“ Innlent „Það var mikil geðshræring á heimilinu“ Innlent „Góði líttu þér nær!“ Innlent Sprengdu yfirgefinn skýjakljúf í Lousiana Erlent Tækifæri til að sammælast um breytingar á stjórnarskránni Innlent Lítið mál að fjölga löggum Innlent Andlát eftir höfuðhögg á LÚX komið á borð saksóknara Innlent Einstæð tveggja barna mamma fái alls ekki 421 þúsund krónur Innlent Fleiri fréttir Norðanáttum beint til landsins Von á 35 metrum á sekúndu í hviðum á Kjalarnesi Kalt, blautt og hvasst „Þetta er alvöru hret“ Snjókoma á Norðurlandi og ekki mælt með ferðalögum Gular og appelsínugular viðvaranir víða um land Búast við slyddu og snjókomu á fjallvegum Hiti gæti náð tuttugu stigum fyrir austan Hvessir aftur þegar líður á daginn Slær sums staðar í storm norðvestantil Lægð yfir landinu og gul viðvörun á Breiðafirði Bjartur dagur sunnantil og hiti að sextán stigum Spáð mildu veðri í dag Sunnanátt með rigningu en nokkuð hlýtt Veðurstofan varar vegfarendur við vatnsflaumi Gular viðvaranir vegna úrkomu fram á morgun Allhvass vindur og mikil úrkoma vestantil Talsverð úrkomuákefð: Varað við skriðuföllum víða Gul viðvörun vegna mikilla rigninga Víða þurrt og bjart en bætir í vind í kvöld Lægð beinir norðlægum vindum yfir landið Lægð suðvestur af landinu og á leið austur Veður með rólegasta móti Dregið úr vindi og úrkomu en áfram hætta á skriðuföllum Hlauparar og Menningarnæturgestir geti ekki kvartað yfir veðurspánni Gular viðvaranir vegna hvassviðris og úrhellisrigningar Vara við hættu á skriðuföllum Enn bætast gular viðvaranir og þær nú orðnar fimm Varasamt ferðaveður á Suðausturlandi Vindhviður gætu náð allt að 35 m/sek Sjá meira
Ástæðuna fyrir því gerir veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands að umfjöllunarefni sínu í nýrri grein sem birt var á vef Veðurstofunnar í dag. Hlýnun á heimsvísu en kólnun hér Þar kemur nefnilega fram að á síðustu árum hafi ítrekað gætt kólnunar á Norður-Atlantshafi á svæði suðvestan við Ísland. Á sama tíma og víða í Norður-Atlantshafi hlýnaði sjórinn umtalsvert kólnaði hann á stóru svæði í nágrenni við Íslandsstrendur. „Hvað veðurfar á Íslandi varðar er merkilegt að þrátt fyrir hnattræn hitamet héldu norðlægar áttir og svalsjór við Ísland hitanum hér á landi niðri. Stórkvarða breytingar í sjávarstraumum og sjávarhita á Norður Atlantshafi í framtíðinni gætu haft álíka hitaþróun í för með sér - að hnattrænnar hlýnunar gæti í minna mæli hér við land og á hluta Norður Atlantshafs, en þá hefði það líklega í för með sér ákafari hlýnun annarsstaðar,“ segir í greininni. Á myndinni að ofan frá Veðurstofunni sést að á þessum hnattræna hitametsdegi voru engin met slegin á Íslandi. Jafnframt sést að í Reykjavík hafi flestir dagar verið kaldari í sumar en að jöfnuði frá 2001 til 2020. Í greininni á vef Veðurstofunnar kemur fram að það loft sem berst til Íslands af hafi sé að meðaltali nærri yfirborðshita sjávar og fari það yfir óvenju kaldan sjó verði það kaldara en ella. Því þurfi að skoða sjávarhita vilji maður komast til botns í því hvers vegna sumarið hefur verið í kaldara lagi þetta árið. Hitafar á þessu svæði suðvestan við Ísland sveiflast milli ára og áratuga en í skýrslu vísindanefndar um loftslagsbreytingar sem kom út í nóvember 2023 kemur fram að þessi kólnun hafi verið rædd í samhengi við mögulegan samdrátt í veltihringrás Atlantshafsins (AMOC). Óstöðugleiki á veltihringrásinni AMOC er nokkurs konar færiband sem færir hlýjan sjó frá miðbaugi norður á bóginn og kaldan sjó suður frá norðurskautinu. Þessi hringrás hefur veruleg áhrif á loftslag í Evrópu og austanverðri Norður-Ameríku. „Niðurstöður loftslagslíkana benda til þess að það dragi úr styrk hennar á öldinni, en lengi vel var talið mjög ólíklegt að hringrásin stöðvaðist algjörlega,“ segir á vef Veðurstofunnar. Þar segir jafnframt að rannsóknir síðustu ára hafi dregið úr vissu þessa mats og að í síðustu skýrslu Milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar hafi komið fram að „miðlungs vissa“ sé um það að hringrásin stöðvist ekki fyrir aldamótin næstu. „Líkur þess að AMOC stöðvist, eða það dragi hratt úr hringrásinni fer eftir hlýnun jarðar sem er háð losun gróðurhúsalofttegunda. Verði dregið hratt úr þeirri losun verða stórar breytingar á AMOC ólíklegri,“ segir í greininni.
Loftslagsmál Veður Tengdar fréttir Telja sig hafa skýringu á kuldapollinum við Ísland Mælingar og langtímalíkön hafa sýnt áberandi kuldapoll í hafinu suður af Íslandi og Grænlandi á sama tíma og nær allar aðrir hlutar jarðarinnar hlýna. Vísindamenn telja orsökina meðal annars kunna að liggja í bráðnandi hafís á norðurskautinu. 2. ágúst 2017 23:46 Kuldakast ekki yfirvofandi á Íslandi Ekkert bendir til þess að kuldaskeið sé yfirvofandi við Ísland þrátt fyrir að merki séu um að bráðnun íss á norðurskautinu valdi kuldapolli í hafinu fyrir utan landið. 3. ágúst 2017 22:56 Mest lesið Gerði sér mat úr kattaráti andlega veikrar konu Erlent „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Innlent „Þetta er ákall frá ungmennunum sjálfum“ Innlent „Það var mikil geðshræring á heimilinu“ Innlent „Góði líttu þér nær!“ Innlent Sprengdu yfirgefinn skýjakljúf í Lousiana Erlent Tækifæri til að sammælast um breytingar á stjórnarskránni Innlent Lítið mál að fjölga löggum Innlent Andlát eftir höfuðhögg á LÚX komið á borð saksóknara Innlent Einstæð tveggja barna mamma fái alls ekki 421 þúsund krónur Innlent Fleiri fréttir Norðanáttum beint til landsins Von á 35 metrum á sekúndu í hviðum á Kjalarnesi Kalt, blautt og hvasst „Þetta er alvöru hret“ Snjókoma á Norðurlandi og ekki mælt með ferðalögum Gular og appelsínugular viðvaranir víða um land Búast við slyddu og snjókomu á fjallvegum Hiti gæti náð tuttugu stigum fyrir austan Hvessir aftur þegar líður á daginn Slær sums staðar í storm norðvestantil Lægð yfir landinu og gul viðvörun á Breiðafirði Bjartur dagur sunnantil og hiti að sextán stigum Spáð mildu veðri í dag Sunnanátt með rigningu en nokkuð hlýtt Veðurstofan varar vegfarendur við vatnsflaumi Gular viðvaranir vegna úrkomu fram á morgun Allhvass vindur og mikil úrkoma vestantil Talsverð úrkomuákefð: Varað við skriðuföllum víða Gul viðvörun vegna mikilla rigninga Víða þurrt og bjart en bætir í vind í kvöld Lægð beinir norðlægum vindum yfir landið Lægð suðvestur af landinu og á leið austur Veður með rólegasta móti Dregið úr vindi og úrkomu en áfram hætta á skriðuföllum Hlauparar og Menningarnæturgestir geti ekki kvartað yfir veðurspánni Gular viðvaranir vegna hvassviðris og úrhellisrigningar Vara við hættu á skriðuföllum Enn bætast gular viðvaranir og þær nú orðnar fimm Varasamt ferðaveður á Suðausturlandi Vindhviður gætu náð allt að 35 m/sek Sjá meira
Telja sig hafa skýringu á kuldapollinum við Ísland Mælingar og langtímalíkön hafa sýnt áberandi kuldapoll í hafinu suður af Íslandi og Grænlandi á sama tíma og nær allar aðrir hlutar jarðarinnar hlýna. Vísindamenn telja orsökina meðal annars kunna að liggja í bráðnandi hafís á norðurskautinu. 2. ágúst 2017 23:46
Kuldakast ekki yfirvofandi á Íslandi Ekkert bendir til þess að kuldaskeið sé yfirvofandi við Ísland þrátt fyrir að merki séu um að bráðnun íss á norðurskautinu valdi kuldapolli í hafinu fyrir utan landið. 3. ágúst 2017 22:56